Ikatlung pulu't metung a Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Marangal Diling Kautusan


I.    Pamuklat a Panalangin
Ibpa, dakal a salamat pu king pamitipun mu kekami king arapan yu. Salamat king kekayung anak king pamibulalag na kekami kareng adwang pekamaragul diling batas at kareng adwang areni ala ng aliwang migit pa kareti. Dininan yu na ke na naman pung masalang tanda ning kekayung lugud. Ing kapasalamatan at kapuryan Keka mangga man king alang- angga. Amen.

II. Pamamasa

Mk.12:28-34

28Dimdam na ning metung a talaturu ning Kautusan a atyu karin ing karelang pamiargu. Apagumasdan na king biasa yang mekibat i Jesus karing Saduseo, inya linapit ya at kitnan ne,” Isanu ing maragul diling kautusan?”
29 Mekibat ya i Jesus, “Iti ya ing maragul diling kautusan:' Makiramdam ka, Israel! Ing Ginung kekatamung Dios- ya mung bukud Ginu. 30Luguran me ing Ginung kekang Dios king mabilug mung pusu, at king mabilug mung kaisipan, at king mabilug mung sikanan.' 31 Ini ing kadua: 'Luguran me ing kalupa mung tau antimo ing kekang sarili.” Alang aliwang kautusan a maygit pa kareti.”
32 Ngana ning talaturu ning Kautusan, “Tinud ka, Maestro! Tutu ing sinabi mu. Metung ya mu ing Dios at ala nang aliwa pa subali king Dios. 33At ing lulugud king Dios king mabilug ng pusu, king mabilug nang pamisip, at king mabilug nang sikanan, at ing lulugud king kalupa nang tao antimo ing lugud na king sarili na, maygit yang maulaga kesa ketang sablang ain-a-durulukan at aliwa pang ain.”
34Apansinan nang Jesus king biasa yang makibat iting lalaki, inya sinabi na,” E ka marayu king Kayarian ning Dios.”
At kaybat na nita, ala nang mengangas pang mengutang kang Jesus.

III. Turu

Adwa lang klasing mimiral a batas king panaun na ning Ginung Jesus. Ing metung yapin  ding misulat a batas na akit tamu king Matuang Tipan o ausan dang Mosaic Law. Dening Batas a reni binye nong YHWH kareng Israelita anyang maglakbe king disyertu papunta king gabun a pengaku na karela ning Dios. Ing metung  ila pin ding “oral law’ at  reni reng batas a menibat kareng “Mosaic Law” na dinetalyi da reng eskriba at deti e la makasulat nune balumu wari ing tradisyun lang makaugne king bie da.

Deng eskriba ila ring byasang tau ketang panaun ayta at ila mu rin ding tagasalikut kareng importanting papelis. Anam a ralan ampong labing atlu la reng Mosaic Law pwera la pa reng “oral law” na dinetalyi da pin ding eskriba.

Ing ebanghelyu ngeni tungkul ya king metung a eskribang linapit kang Jesus. Kitnan ne ing Ginu, “Isanu ing pekamaragul diling kautusan? Mekibat ya i Jesus at ngana “Iti ya ing pekamaragul diling kautusan: “Makiramdam ka Israel! Ing Ginung kekatang Dios ya mung bukud Ginu. Luguran me ing Ginung kekang Dios king mabilug mung pusu, king mabilug mung kaladwa, king mabilug mung kaisipan at king mabilug mung sikanan.” Ini ing kadwa, “Luguran me ing kalupa mung tau antimo ing kekang sarili” at sinabi na pang Jesus na ala ng migit pa kareting kautusan kareti.

Mumuna yang batas ing dapat tayang luguran ing bukud a Diyos king mabilug tamung pusu. Na dapat tayang luguran king sanu pamang bage keti king yatu. Na luguran yang migit kesa kareng makapadurut a tau king bie tamu. Na dapat ing panintunan taya at  maging sabik tamung luguran ya. Luguran taya king mabilug tamung kaladwa at king mabilug tamung kaisipan. Na dapat ituun tamu ing sabla tamung pamanisip king
makakayap a bage. Uling ing Ginu mayap ya, inya dapat ing pamanisip tamu mu naman mayap. Luguran taya king mabilug tang sikanan. Na dapat ing anggang pagkalub ng lakas at  bie kekatamu, gamitan tamu king pamanyuyu kaya at kareng kapara tang tau.

At ing kakadwa yapin ing luguran tala ring kalupa tang tau antimo ing kekatamung sarili. Tuturu na kekatamu na ing tau ispesyal o importanti ya. Inya nung e tala luluguran deng kapara tang tau anti ta nemong e liguran ing Apung Ginu. Wa, saguling sabyan, pero balu tamu ing masakit gawan. Pero nung pasaup tamu king Banal a Espiritu na mamye inspirasyun kekatamu agyu talang tanggapan at luguran deng kapara tang tau. Masakit keng tau pero posible ngan king Apung Ginu.

Inyang damdaman na ngan ning eskriba ing pekibat ng Jesus kareni ping pekamaragul diling kautusan, sinabi ning eskriba na “Tinud ka, Maestro, at apansinan neng Jesus king iting lalaki byasa yang makibat, inya sinabi ng Jesus kaya, “E ka marayu king pag-aryan ning Dios. Pepakit ng Jesus kening kayang amanu na alayu pa king kayaryan ning Dios ing lalaki nune malapit ya pa. Malapit ya pa uli na ning balu na lapa deng pakamaragul a kautusan at ing kailangan na ning lalaki ing gawan na la reti king bie na ban kamtan ne ing kayaryan ning Dios. Amen.

IV. Pamigunam

Kasalukuyan talang gaganakan deng kekatamung mengaun na bie. Pangadi tala nasa mipatawaran la kareng karelang agawang kasalanan nyang mabye la pa king yatung iti. Neng aldo da rening mengaun na bie (Nov. 2) ing isip tamu makatuun mu karela. Migunam  tamu kaluguran a kapatad,  na datang ing oras na maging kalupa tala naman sitwasyon. Na datang ing oras itamu na ing bibisitan da king sementeryu, pagdalang kandila, bulaklak at pangadi mu rin. Ing sakit kekatamu, lalu na itamung katoliku, pitatakutan taya ing kamatayan. Bage ninu mo ing e tatakut king kamatayan? Pero ating metung a  katutuan, na ana katamu katakut king kamatayan pero e ta pa naman mebie o e taya pa ikit ing kekatamung bie.

Ating metung a anak a lalaki na makatuldu ng maging susunud a ari na ning metung a kayaryan. Pablasang ining anak a lalaking ayni yang susunud a ari pakagwardya de at e pweding lumwal king palasyu. Pwedi ng akit ing kelwal kareng awang ning palasyu. Oneng ing palasyu malapit ya king palengki, apansinan ne king awang ning palasyu ing babaing magpalimus. Milabas ing mapilan a banwa at ing anak a lalaki meging ganap neng  ari. Oneng misan a aldo bisa ng akit ning ari ing kayang sasakupan king luwal ning palasyu at aisipan ng magbalatkayu antimo waring ordinaryung tau. Pemuntalan na ing sabla ng sasakupan, oneng inyang pauli ne aisipan ng dumalan king palengki at karin ikit neng pasibayu ing babaing parati ng akakit keng awang at ngeni matwa ne ing babai. Kitnan ne ning ari ing matuang babai, “Pilan na ko mo pung banwa apo? Mekibat ya ing matuang babai, ngana “ Pitung banwa, anak” Mebigla ya ing ari at nganang migsalita, “Paglokwan yu ku pu apo, kasi malwat da na ko pung akakit magpalimus keni”.Mekibat ya ing matua ana “ Tutu anak, pitu ku pang banwang akilala ke ing Apung Ginu at ing sarili ku.”

Payabut ng Jesus kekatamu ngeni na e taya dapat pitatakutan ing kamatayan nune ing dapat ing pagsadyan taya iti. At apagsadyan taya mu iti nung tukyan tala rening adwang pekamaragul diling batas. “Luguran ya ing Dios at ing kalupang tau.” Makasiguradu tamu na e ta dumayu king kayaryan ning Dios. Ing kutang kapilan ta mag-umpisa at  gawan iti. Gawan ta pa wari rening pekamaragul a kautusan potang itang latak na namu ning bie tamo? Amen.

V. Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ginung Jesus, salamat keng pamanuru yu kekami kareng adwang pekamaragul a kautusan. Dinan mu ke pung kapayapan at grasya na luguran daka king mabilug ming pangatau. Sopan mu kami naman pung luguran, pagsilbyan deng kekaming kaparang tau. At katauli-taulian ing sopan mu kaming akit miya ing bie mi. Amen.

VII.    Kutang

1.    Kwentu taya ing karanasan tamu nung kapilan taya liguran ing Dios king mabilug tang pusu, kaladwa, kaisipan at sikanan?
2.    Nanu la mo reng mabayat tang sangkan ot bakit dapat talang  luguran deng kapara tang tau.

Ikatlung pulung Dominggu king Ordinaryung Panaun

Pepakayap neng Jesus I Bartimeong Bulag

I.    Pamuklat a Panalangin
Ibpa ming mayupaya, pupurian at pasalamatan da ko king lagyu ning kekayung anak, i Jesus. Pitipun mu kami ngeni Ginu, ban abalu mi, na ing kekang anak ya ing mamie palino king tutung kasalpantayanan. Madalas pu e mi akakit ing grasyang pagkalub yu kekami. Milalako kami agad kasalpantayan neng e agad mipapakibatan ing kekaming kayadwanan at para kareni, pakalulu pu. Amen.

II. Pamamasa
Mk.10:46-52

46Miras la Jerico. At inyang mamako ne i Jesus at ding alagad na ampon ding  dakal a tau., ing metung a lalaking bulag, i Bartimeo a anak nang Timoteo, makalukluk yang magpalimus lele na ning dalan. 47 Inyang dimdam nang lalabas ya i Jesus ning Nazaret, megumpisa yang kinulisak. Ngana, “Jesus, Anak nang David, malunus ka kanaku!”
48Binawal de ring dakal at inutus da king magtahimik ya. Oneng lalu nang sikan ing siwala na. Ngana, “Anak nang David, malunus ka kanaku!”
49Tinuknang ya i Jesus at sinabi na, “Ausan ye.”
Inya inaus de ing bulag.  Ngara, “Magsaya ka at talakad uling payaus na ka.”
50 Belugse ne ning bulag ing balabal na; paluksu yang tinalakad at linapit ya kang Jesus.
51Kitang nang Jesus, ;Nanu ing buri mung daptan ku keka?”
“Maestro,” nganang mekibat ning bulag, “buri ku, manakit ku sanang pasibayu.”
52 “Mako na ka,” nganang Jesus, “uli na ning kasalpantayanan  mu kinayap ka.”
Kanita mu rin menakit ya at tikian ne i Jesus king dalan. 

III. Turu

Ating apat a klasing pamaglalawe ning tau. Ing mumuna yapin ing nung nanu mu ing akakit  na yamu ing paniwalan na. Ini yapin ing ausan dang  “to see is to believe”. Ing kadwa yapin ing pwera king akakit na atin ya pang aliwang akakit kaniti. Ini yapin ing taung mapanuri, na e mu kabud maniwala king kayang akakit. Ing katlu yapin ing atin neng  akakit e ya pa maniwala. Ini yapin ing ausan dang taung magbulagbulagan. Ing kapat yapin ing taung  bista man ala yang akakit pero atin yang akakit. Ini yapin ing ausan dang kasalpantayanan.

Ing ebanghelyu ngeni tungkul ya king metung a lalaking bulag, i Bartimeo. Inyang dimdam ng lalabas ya ing Ginung Jesus kinulisak ya ngana ”Jesus, anak nang David, malunus ka kanaku”. Binawal de ring dakal at inutus da king manahimik ya. Dapot lalu nang sikan ing siwala na, ngana, “Anak ng David, malunus ka kanaku!” E ya  milako disposisyun, e no pekiramdaman deng mamawal kaya at  e ya  mengayna lub bagkus pegkapilitan na pang minaus malakas king Ginu ban neng sopan. Kadalasan king kasalukuyan, potang atin tang anyaran king Ginu at e agad mipagkalub agad tang mimina o masisira lub.  Agad tamung milalako kapanaligan king Ginu at agad tang susuku .

Inyang ikwa ne atensyun ing Ginung Jesus, pablasang ing kayang pamanaus talagang mitmung lakas at lubus ating kasalpantayanan. Sinabi ng Jesus, “Awsan ye.” At inaus de at sibyanan deng magsaya ka! Petalakaran de  at belugse ne ing kayang balabal; paluksu yang tinalakad at linapit kang Jesus. Ketang oras murin ita kitnan neng Jesus nung nanu ing buri nang daptan kaya. Mekibat yang agad ing bulag ana, “Maestro, buri ku, manakit ku sanang pasibayu at keta muring oras ayta sinabi ng Jesus, “Dale mako na ka; uli na ning kasalpantayanan mu kinayap ka.”

Tutu pin dapat tang magsayang  kalupa ning bulag, i Bartimeo potang ausan na  katamu ning Ginu. Makasiguradu  tamu potang ausan na katamu, ating mayap a malyari king bie tamu. Basta pakyapusan taya mu i Bartimeo, bista man e ne akakit i Jesus, nune daramdaman nya mu kareng aliwang tau ing mayap ng gagawan kareng tau, penwalan na iti. Bista man ala yang akakit uling bulag ya, basta ing imporatanti masala ne mang manakit ing kayang bie kasalpantayan. Amen.

IV. Pamigunam

King kaorasan, kaluguran kung  kapatad kang Kristo. Migunam tamung mitmung katahimikan. Anyaran at igulisak ta king Ginu na ibuklat no reng mata da reng anggang manungkulan king kekatamung gubyernu. Na sana akit da ing anggang dapat dang gawan, ban asopan mitas ing kabilyan da reng tau lalu na reng pakakalulu king kekatamung lipunan.

Ibuklat na la naman sana ning Ginu ding mata da reng kekatamung lider king pisamban. Na sana dagdagan da pa ing  sakrapisyu da ban idala ya ing mayap a balita, i Jesus king bie da reng tau. Na sana e la naman tutuki ding kekatamung lider king pisamban king bie materyalosu.

Ibuklat na la naman sana ning Ginu ding mata da reng tala turu king iskwela, na  sana dagdagan da pa ing pamag-ubug da kareng anak a tuturu da, metung a byasang maganakang estudyanting ating takut king Dios.Parati da sanang akit ing sarili da na ila metung lang instrumentu para king kinabukasan na  ning kekatamung bansa.

Ibuklat na la naman sana ning Ginu ding mata da reng anggang pengari, na sana ing parati dang akit na reng karelang anak metung lang grasyang pigkalub na karela ning Ginu. Parati da sanang isipan at atantu na patsa masalese ya ing pamilya, masalese ya naman ing metung a komunidad.

At kataulitaulyan, ibuklat no sana ning Ginu ding  mata ning  bawat metung kekatamu, bilang kristiyanung tutu, na sana ing malasakit at lugud king bawat metung yang tutung tatak ning panga Kristiyanu tamu. Parati ta sanang akit at aintindyan na ing pisamban a telakad na ning Ginung Jesus, yapin itamu, na patsa ing metung kekatamu manamdaman ya, makasiguradu tamung ing  mabilug a pisamban manamdaman ya. Amen.

V. Pamanahimik

VI Tauling Panalangin
Ginu, para karing oras na ning pamagbulagbulagan mi, pakalulu pu. Dinan yu ke pung grasyang manakit kareng kekaming kakulangan at  kamalyan. Dinan mu ke pung lakas lub ban gawan dening bage mayap na dapat ming gawan. Iti pu anyaran mi king lagyu na ning kekong Anak, I Jesus. Amen.

VII.    Kutang

1. Ot bakit mo, adya pang e taya akakit personal  ing Ginung Jesus panwalan taya?
2. Nanu mo ing pwedi tang gawan ban makasaup ibuklat la reng mata da reng kekatamung kapatad a kristiyanu king bie kasalpantayanan?

Ikadwang pulu't siyam a Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Kayaduanan da ri Santiago at Juan

I.    Pamuklat a Panalangin

Ibpa ming malugud at maganaka, pupurian da ko pu king binye yung panaun ban keng mitipun pasibayu king kekayung banal a arapan. Ing anggang kapasalamatan king kekayung anak, I Jesus, na papakit kekami na ing tune maulaga yapin ing misyun o pamanyuyu kareng kapara ming tau at aliwa ing pusisyun a bibye namu ning yatung iti. Amen.

II. Pamamasa

Mk.10:35-45
35 Linapit la kang Jesus di Santiago at Juan, ding anak nang Zebedeo. Ngara, “Maestro, atin keng buring  aduan keka.”
36”Nanu ing buri yung aduan kanaku?” nganang kinutang karela.
37 Mekibat la, “Nung lukluk na ka king maligayang kayarian mu, paintulut mu sa ing makalukluk kami king banda mung wanan at kayli.”
38 Sinabi nang Jesus karela, “ E yu balu ing aduan yu. Apibata yu kaya ing kasakitan  pibatan ku? Malyari kayu kayang pabinyag kalupa na ning binyag a paminyag da kanaku?”
39 “Malyari kami,” ngarang mekibat.
Sinabi nang Jesus karela, :”Ing kasakitan a pibatan ku tune ping pibatan yu, at mabinyag kayu king binyag a ikabinyag ku, 40 oneng  ala kung upayang mamili nung ninu ing magkabili magbili king banda kung wanan o kaya king kayli. Ding luklukan a sasabian yu sasadia na la ning Dios para karing pinili nang lukluk kareti.”
41Inyang dimdam da ring apulung alagad iti, mimua la kari Santiago at Juan. 42 Uli na nita, pepalapitan na la ngan Jesus at ngana, “Balu yu king ding paganu giginuan da la ring ibibilang dang pamuntuk da at ding mamuntukan ila ding mapapamintu. 43 E makanyan kekayu. Nung ing ninuman kekayu bisa yang maging marangal. Maging talasuyu ya karing aliwa 44at nung ing metung kekayu buri na ing maging mumuna, maging talasuyu de ring sabla. 45Uling e ya dinatang ing Anak ning Tau ban pasuyu nune ban sumuyu, at iyain ing bie na para king pangayatbus da ring dakal a tau.”

III. Turu

Atlu la reng pitatakutan na ning Dyablu. Ing mumuna yapin ing pangabait ng Jesus king metung a sabsaban. Anung nukarin biryan na ning Ibpa na mikatawan yang tau ing kayang Anak, I Jesus ban ibalik ing tau king wangis na manibat pa king kamumulan. Ing kadwa yapin ing pamailasa at pangamate ng Jesus king krus na bibye patutu king lugud na kekatamu at kapamintuan na king Ibpa. Uli na ning pamidaun na king bie na, mibalik na ing mewala tang dignidad bilang tau at mipagkalub kekatamu ing bie alang-angga. Ing katlu yapin ing pamanyubli ng mebie ning Ginung Jesus na pabalu na itamu malyari tanang muli king kekatamung tutung pibale-bale, king kayarian na ning Ibpang atyu banwa.

Pitatakutan na la at e no buring daramdaman ning Dyablu dening atlung areni, pablasang e na la agyung gawan deni. Kababan, kapamintuan at kasuywan. Oreni reng atlung katangian na ala kang Satanas. Uling ing sarili namu yang balu na, ala yang pakialam kareng aliwa, at e ya bisang sumuyu nune ya ing bisang pasuyu.

King ebanghelyu  deng mikapatad a Santiago at Juan, manyawad lang pabor king Ginu tang Jesus. Buri da potang milukluk ne king maligayang kayaryan ing Ginung Jesus atyu lang adwa king mingatba, metung king dane wanan at ing metung king dane kayli.

Anyaran da ini uling king kaisipan da, ing Ginung Jesus lukluk ya antimong waring  kalupa ng David. Aring ating upaya kareng anggang sasakupan na at pota pi namang ari ne I Jesus, dening adwa maging mayupaya la naman. Makanyan ing buri dang malyari rening mikapatad na ya namang kabaligtaran ing buri ng iturung Jesus kareng kayang alagad. “Nung ing ninuman kekayu bisa yang maging marangal, maging talasuyu ya karing aliwa; at nung ing metung kekayu buri na ing maging mumuna, maging alipan de ring sabla”. Ngana wari akit taya ing metung a marangal a tau king kayang pamidapat-dapat at ing pamidapat-dapat ayni yapin ing kasuywan a ating kababan lub kareng aliwang tau lalu na kareng pakakalulu.

Abanggit nong Jesus deng paganu (reng dakal a diyos) na deng mamuntukan da giginuan da la at ila ring mapamintu. Na yang pamialiwa na ning Anak ning Tau, I Jesus, na bista man anak ne ning Dios, e ya dinatang king yatung iti ban pasuyu nune ban sumuyu at idaun na ing bie na king pangayatbus ding dakal. Ngana wari nung bisa tang mamuntukan kaylangan mas isipan ta ing makakayap kareng dakal. Kaylangan agyu tang idaun ing kekatamung  kayatinan, panaun, kagiywan at lalung na ing mabilug tang bie  para kareng aliwa.

Oneng king kasalukuyan a pamibie-bie tamu, masasabi ping kristiyanu tamu, pero ing panugali tamu paganu, neng kayi madalas pa e mu kabud makanini nune ugali pang marok. Kalupa da wari ding pamanisip da rening mikapatad na bisang lukluk king mengatba potang lukluk ne king kayarian ing Ginung Jesus. Kalupa ta lang maburi king pusisyun, pero kulang ta naman dispusisyun at neng kayi e ta pa buri ing obligasyun uling mas buri tamu ing kumisyun inya naman dakal ing kunsimisyun. Amen.

IV. Pamigunam

Kaluguran a kapatad, king mitmung katahimikan at kababan lub. Suryan ta ing kekatamung sarili. Susuyu ta kayang kalupa na ning Ginu tang Jesus? Misyun kaya talaga ing pake tamo o pusisyun mu? Nung pusisyun mu ing pake tamu keting yatung iti maging malungkut mu ing kekatamung bie. Maging makule mu ining bie tamung iti nung mabyasa tang sumuyu kareng para tang tau. Kalupa na wari ing pepakit ng alimbawa ning kekatamung Ginung I Jesus. Ing anggang kababan lub, kapamintuan at kasuywan dimdam ta ngan at ikit tamu king istorya ning bie na. Inya naman ing panagkat na kekatamu ing nung tutu tang talatuki na bilang kristiyanu ing tukyan o pakyapusan ta ing gewa na. Parati nong isipan deng kapakanan da reng aliwa, buri nong kilikan deng mangayna, buri nong dinan saya ding malungkut, deng milalako na kapanayan, buri  nong dinan pamagasa at ding kulang king lugud bisa nong kaulan.

Nung ing balang metung kekatamu tukyan ta ya ining kayang kaburyan, kasaya na sana ning bawat metong. Pamanyuyung alang panenayan kapalit, pamanyuyung alang pagparangalan, pamanyuyung mitmung lugud at ing peka importanting dili ing pamanyuyung kayabe ya ing Ginung Jesus. Amen.

V. Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ginu, dakal a salamat pu keng mayap yung balita. Na king misyun mi pala ing  kababan, kapamintuan at ing tune kasuywan ing dapat miral. Parati yu ke pung antabayanan ban maging kawangis yu king ganaka at pamaglingap king tau. Amen

VII.    Kutang

1.    Nanu wari keka kaimportanti ing kasuywan kareng aliwa?

Ikadwang pulu't walung Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Lalaking Mabandi

I   Pamuklat a Panalangin
Ibpa king pinandit a  ini, apigunam mi na ing kaburyan mu na kamtan miya ing bie alang angga. Dininan mu ke pung masalang paralan ban apagtagumpayan miya ing iting mal aregalung ayni na yapin ing  akayabe daka king kapilan pa man. Amen.

II. Pamamasa

Mk.10:17-30

17 Inya mamako ne i Jesus, pupulayi yang linapit ing metung a lalaki at siniklaud ya arap na at kitang na,” Mayap a Maestro, nanu ing daptan ku ban tanggapan ku ing bie alang angga?”
18 Nganang mekibat Jesus, “Baket ausan mu kung mayap? Alang mayap nune mu ing Dios. 19 Balu mu la ding kautusan: 'E ka makamate; e ka makipangalugud; e ka manako; e ka maglaram; e ka mamirait; igalang me i tata mu at ima mu.'”
20 Ngana ning lalaki, “ Maestro, ibat pa inyang anak ku tiparan ku na la deting kautusan.”
21 King mitmung lugud , linawe neng maratnang Jesus ing lalaki at ngana,” Metung pang bage ing kulang keka. Muli ka, pisali mu ing sablang pibandian mu at ibie mu ing abli karing pakakalulu at mikapibandian ka karin banua; kaybat tuki ka kanaku.” 22 Inyang dimdam na ning lalaki iti, meslam ya lupa at malungkut yang meko, uling tutu yang mabandi.
23Kanita, inarapan na lang Jesus ding alagad na at ngana karela, “ Tutu ping masakit karing ating pibandian ing lungub king Kayarian ning Dios!”
24At mebigla la ding alagad kareting amanu, oneng ngana pang tinuglung Jesus, “ Anak, tutu ping masakit karing ating pibandian ing lungub king Kayarian ning Dios!
25 Mas mayan pa king metung a kamelyu ing dumalan ya king busbus ning karayum kesa king lungub ya ing metung a mabandi king Kayarian ning Dios.”
26 Lalu lang mipamulala ding alagad at ngarang mikukutnanan, “ Nung makanyan, ninu ing miligtas?”
27Linawe na lang maratnang Jesus at ngana karela, 'Karing tau iti masakit mapalyari, oneng king Dios, ali;ing sabla apapalyarian na ning Dios.”
28 Nganang migsalitang Pedro, “ Lawan mu, likuan mi ing sabla at tinuki kami keka.”
29 Ngarang Jesus karela, “ Wa, at sasabian ku kekayu ini: nung lakuan ne ning ninuman ing pibalebale na o kaya ding kapatad nang lalaki o kapatad nang babai o kaya ima na o i tata a o kaya ding anak na o asikan, king uli ku ampon king uli ning Mayap a Balita, 30 tanggap yang dinadinalan a besis king panaun a iti: bale, kapatad a lalaki, kapatad a babai, ima, anak, asikan, at kaligaligan antimu rin, at king panaun a datang tanggap yang bie alang angga. 

III. Turu

Ating metung a meteng lalaking megreport  king banwa. Ikit na king banwa na ating maragul a maragul a pasbul at king dane ng wanan ning pasbul atyu karin manenaya I San Pedro. Kitnan ne ning lalaki I San Pedro ngana “ San Pedro atyu pu ba ing lagyu ku king libru na ning bie? Mekibat ya I San Pedro ngana “ wa, atyu ne ing lagyu mu at malyari na kang lungub king pasbul, niyayta bayu ka lungub sabyan me pa king arap ning pasbul ing “password”. Melulam ya lupa ing lalaki, uling e ne balu ing password. Mengutang ya kang San Pedro oneng ing pekibat na “secret”. Inya mig-umpisa yang menula  ing lalaki, ngana “ EMDC ku”, e mibuklat ing pasbul, “ Memye kung dakal a pera inyang pegawa de ing pisamban mi” e pa mu rin mibuklat ing pasbul, kaybat pisunud-sunud ng sinabi “ E ku mekamate, eku mekipangalugud, e ku menako, e ku miglaram, e ku memirayit” at e pa mu rin mibuklat ing pasbul. Mipalukluk nya mu ing lalaki at keta mu ring oras ayta apansinan ne ing metung a taung durugdugan ne ing salu na at ngana, “Ginu ko, makasalanan ku pu, e ku karapatdapat king lugud yu” at mibuklat ya ing pasbul. Inya asabi na ning lalaki “oyta mu pala ing password”, inya ginulisak yang malakas ngana, “makasalan kung makasalanan Ginu ko….” at mibuklat ya ing pasbul. King sobra na saya ning lalaki mipagulisak ya ngana, “galing ku talaga!” at bigla yang misara ing pasbul at e ne meka lub.

Ing ebanghelyu tamu ngeni tungkul ya king metung a lalaking mangutang kang Jesus nung makananu neng akamtan ing bie alang angga. Kitnan neng Jesus nung balu no reng kautusan. Oneng keng istorya ing lalaki e nala kabud balu deng kautusan nune gagawan no pa reti manibat inyang anak ya. Inya nung pitutuliran mu “very good” ya ining lalaking linapit kang Jesus. Oneng king mitmung lugud linawe neng maratnang Jesus ing lalaki at ngana keya, “metung pang bage ing kulang keka. Muli ka, pisali mu ing ing sablang kayatinan mu at ibye mu karing pakakalulu, at mika pibandyan ka karin banwa; kaybat tuki ka kanaku.” At king istorya ikit tamu na, melulam ya lupa at melungkut yang meko ing lalaki, uling tutu yang mabandi.

Papakit na ning istorya na ing lalaking mabandi na e na alakwan ing kayang kayatinan, inya  melungkut yang e mu nanu. E na  atukyan o apakyapusan ing gagawan ng Jesus, a lilingap kareng pakakalulu. E ne apakyapusan i Jesus na linubas na ing  kayang pangadios para maging ordinaryu mung tau ban akayabe naka tamu. Masakit kening lalaki ing ibili ing kayang akaragulan a manyaman a bie. Tinatinang manyaman ya bie at alang mabayat a problema, ngeni nung tuki ya king Ginu, mamroblema ya at pakiisip no pareng aliwang tau. Basta importanti kaya, tutuparan no reng kautusan, e ya gagawang marok, at ala yang piperwisyan. Ustu na kaya iti, at balu na kapamilatan ning pamanupad na kareng batas, kamtan nane ing bie alang angga. Oneng king  Ginung Jesus, e mu ing pamanupad kareng batas ban kamtan ing bie alang angga, nune atyu king dapat a mayap, kalupa na ning  pamaglingap karing pakakalulu  at ing tune pamanuki kang Jesus antimong  alagad na.

Keni, payabut na ning Ginu, na ing kayatinan o materyal a bageng atyu kekatamu ya pa ing madalas  maging sumbagal king pamanuki tamu king Apung Ginu. E ta la abili-bili dening bage areni, inya naman e ta makatuking masalese king kaburyan na. E ta pweding adwa panginwan, materyal a atyu keting yatung iti at ing Ginung angga king kabilang bie kayabe tamu.Kaylangan ing mamili tamu mung metung a mas importanti na e masisirang pibandyan karin banwa.

Inya sinabi na ning Ginung Jesus kareng kayang alagad, “Tutu ping masakit karing ating pibandyan ing lungub king  Kayarian ning Dios, mayan ya pa ing king metung a kamelyu ing lungub ya king busbus ning karayum kesa king metung a mabandi lungub ya king kayarian ning Dios.” Keni payabut na kekatamu ning Ginu, na e naka tamu aligtas ning kekatamung kayatinan, pati na reng kekatamung pagmaragul a pamanupad kareng sablang kautusan. Ing mung Apung Ginu ya mu bukud ing makabie bie alang angga kekatamu. At iti akamtan tamu mu nung apakyapusan taya I Jesus king pamamintu na king kaburyan na ning kayang Ibpang atyu banwa. Kaya ngan ing sabla, ya ngan  ing malyari buri.  “Karing tau, iti masakit malyari, dapot king Dios, ali; ing sabla apapalyaryan ning Dios.” Amen.

IV. Pamigunam

Ginu, patawad pu king sabla ming pamagkulang keka. Maralas pu pauna mi pa ing bage kukupas, na yapin ing materyal a bage keti king yatung iti. Palagiming isipan ing nung nanu ing keka ming pagkabye. Paygulu kami parati kaisipan na yang maging dahilan ning e mi pamakiramdam kareng kekang amanu at ing e mi pamanupad kareng kekang kaburyan.

Abalu mi pu ngening kaorasan na asne pu kaimportanti keka yu ing pamamie bie alang angga keka mi. Buri yu pung akayabe yu kami king kayarian king banwa. Oneng pauli na pin pu ning e mi atabili ing materyal a bage nya panamdaman mi ing anake kapagal keting yatung iti.

Sopan yu kami pu Ginu na parating makasadyang itabili ing nanumang bage na yang maging sangkan ning e mi pamanuki keka. Amen.

V. Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ginu ming Jesus, dakal a dakal a salamat king pamamie yu pung kamasalan keka mi, na ing kayatinan o pibandyan keti king yatung iti ya ing maralas maging dalan na ning e mi pamanupad kareng kekang kaburyan. Parati yu ke pung dinan sikanan ban alampasan mi ing tuksu na ning materyal a bage king bie mi. Amen.

VII.    Kutang

Bie me ing sarili mung opinyun.

I.    “Ing kanung paralan para agad kang munta impiyernu yapin ing ala kang gawan keti king yatu iti.”    
                            

Ikadwang pulu't pitung Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Turu nang Jesus tungkul king Diborsyu

I.    Pamuklat a Panalangin

Ibpa, dakal salamat king pamamye yu pung grasya at bendisyun king banal a matrimonyu. Pauli na nini, maging dalan ne pu ning lugud yu iti. Uling panamdaman da kayu pu king busal mi neng akakit mi lang mikakalugud deng miyasawa at ning mabilug a pamilya. Amen.

II. Pamamasa

Marcos 10:2-16

2 Linapit la kang Jesus ding mapilan a Pariseo uling buri deng arakap king pamagsalita na. 'Sabian mu kekami, 'ngarang kinutang, 'paintulut na ning kekatamung Kautusan ing idiborsyu ne ning lalaki ing asawa na?'
3 Nganang mekibat Jesus karela, 'Nanu ing kautusan a binie nang Moises kekayu?'
4Ngarang mekibat, 'Peintulut nang Moises ing gawa yang kasulatan king diborsyu ing lalaki; kaybat malyari na lang mikawani.'
5Sinabi nang Jesus karela, 'Sinulat neng Moises kekayu iting kautusan uling tutu kayung masakit ituru. U 6 Oneng kanita pang kapupurmeruan, inyang lalangan na ning Dios ing sabla, lelangan na lang lalaki at babai ding tau. 7 King uli na niting sangkan, lakuan ne ning lalaki i tata na at ima na, at makiabe ya king asawa na 8 at ilang adua maging metung la. Inya e na la mibilang adua nune metung na la mu. 9 E na la sukat pikawanian ning tau ding piyabe na ning Dios.'
10Inyang karin na la bale, pasibayu deng kitnan ding alagad i Jesus tungkul kaniting bage. 11 Sinabi na karela, ' Ing lalaking kawani king asawa na at makiasawa king aliwa dinapat yang pamakipangalugud laban king asawa  na. 12Antimu rin, ing babaing kawani king asawa na at makiasawa king aliwa, dinapat yang pamakipangalugud.

III. Turu

Kekatamung pilipino, asne kaimportanti ing pamilya. Asna katamu ka sensitibu basta tungkul king pamilya. Neng ating ukasyun, buri tamu ing kumpletu at neng atin namang manamdaman metung mu man king  miyembru na ning pamilya, atyu ta ngan para dumame. Sasabian dapin keng pamagaral na ing matatag na mung institusyun ngeni keng bansa tamu yapin ing pamilya. Nya naman ing bansa tamu adyang masakit ing bie at dakal ing problema, matatag ya pa murin. Alalampasan tamu ngan ing sablang krisis antimo ing kalamidad pauli ning lugud ning pamilya. At metung kareng kapaniwalan tamu na nung mikalugud lang tune ring miyasawa, maging masalese ya ing pamilya at nung masalese ya ing pamilya, masalese ya naman ing komunidad.

Ing ebanghelyu tamu ngeni tungkul ya king lugud a mitmung katapatan da reng miyasawa.Payabut na ning Ginu na ing sakramentu ning kasal banal ya. Na ing kasal lagpas ya karing batas ning tau, metung yang e masisirang buklud ning lugud at katapatan. Ing lugud ning esposu king esposa manatiling mabie karing karelang anak.

Masala ng papakit ning Bibliya ing planu ning Dios manibat pa king kamumulan. Lelangan ne  ning Dios ing tau lalaki at babai, na ing buri ng sabyan adwang ating bie na e kumpletu nung e la mibuklud king metung at metung ban makabuong metung a tau. Gewa na lang pante ning Dios at buri ng mibuklud la kapamilatan ning banal a matrimonyo na mas matibe pa kesa keng relasyun da reng pengari kareng karelang anak (Gen. 1:26; 2:24).

Oneng ing makalungkut e ne rinispetu ning tau ing planu ning Dios, at ating adwang dahilan: Mumuna king keka tamung kasalukuyan a panaun, paniwalan da reng lalaki na mas malakas la kesa kareng babai at tuturing dong metung mung  pibandyan deng babai. Para kareng babai, metung yang krimen ing pamakipangalugud at kareng lalaki pagmaragul dapa ing dakal la babai.

Kadwa, talagang e ya biyasang mie tune lugud ing tau king paralan na manibatan king Dios( uling lulugud ya ing tau, na  alang Dios) uling lulugud lang e da bibie ing buu dang pangatau o sarili at pansamantala mu ing karelang lugud. Ken namang Apung Ginu miyabe la parati ing lugud ampong katapatan. Tapat ya ing Dios king kayang pamaglugud, adya pang melili ne ing tau pauli ning pamikasala o pamagtaksil na. Kapamilatan na ning kayang anak, biryan napa  ning Dios na isalba ne ing taung kaluguran na.

Tune lugud at katapatan ing batas ning pamisanmetung  da reng miyasawa. Ala ng aliwang paralan, diretsu ng sasabyan Jesus ini. E ya migbayu ing pamaglalawe o paninindigan ng Jesus king Banal a Matrimonyo, adya pang kukutang da kaya nung ing metung kareng miyasawa migtaksil ya. Nya e na tuturing ning metung at metung kareng miyasawa na malaya ne king kayang pangaku ampong obligasyun. At oyni mu naman ing tatalakaran na ning Sta. Iglesia king mesabing pamagtaksil.Kapilan man deng piyabe ning Dios e nala apikawani ning tau. Amen.

IV. Pamigunam

Ginu, salamat pu king banal a matrimonyu, pauli na nini, maging masaya kami neng kumpletu ya ing pamilya. Salamat pu neng ating manamdaman king pamilya atyu lareng apu, pengari, anak at kapatad na makasandyang mamye suporta king bawat metung. Salamat pu king pamilya na keni mi adadanasan  ing tune lugud king bawat metung. Manyaman ya ing  lugud na ning metung a pamilya, e naka augse uling kapuso naka. Adya pang meka tapilan ka misakab o mikasala atyu parati ing pamilyang mitalakad keka.

Ginu, dinan mu kami pung sikanan at grasya ban lalu miyang apatatag ing kekaming pamiyabe bilang miyasawa. Ban deng keka ming pamilya, akit da iti at panamdaman. Na patsa mikalugud lareng miyasawa kilub ning pamilya, maging matatag ya ing pamilya at patsa mikakalugud la reng miyembru na ning pamilya atyu ya ing Ginu king busal da. Manatili yang kayabe ra angga king kawakasan ning panaun. Amen.

V. Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ginu Jesus, salamat pu keng amanu yung e dapat pikawani ning tau, ing piyabe na ning Dios. Pauli na nini, lalu mi pung ikit ing importansya na kekayu ning pamilya. Dinan yu ke pung grasya ning sikanan lub ban ming alabanan ing tuksu antimo ing e pamikaintindi da reng miyasawa, na yang maging dalan ning pamisira ning metung a pamilya. Amen.

VII.    Kutang

Kareng talasawa
1.    Makananu mung apapanatili ing lugud mu keng asawa mu?
2.    Nanu lareng bage a neng kayi maging dahilan na ning pamipate yung miyasawa?

Kareng e talasawa

1.    Nanu mo ing panamdaman mu neng akakit mung e la misasabi deng pengari mu?
2.    Mekagawa na kang paralan o gimik para apisabi mo reng pengari mo?

Ikadwang pulu't anam a Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Panibatan na ning Pamikasala ning Aliwa

I. Pamuklat a Panalangin

Ibpa, ikayu ing sibul at panibatan ning sablang kayupayan. Salamat pu kareng turu na ning kekong anak I Jesus na dapat mi la pung pututan deng makasumbagal king pamanuki mi kaya. Payabut na pu kekami na ing anggang gagawan mi mayap man o marok ating epektu iti e mu king sumangid a bie nune king sari-sarili ming komunidad. Amen.


II. Pamamasa

Mk.9:38-43,45,47-48

38 Nganang Juan, ' Maestro, menakit keng taung papalual demonyu king lagyu mu. Binawal mi ya uling e ta ya kayabe.'
39 Nganang Jesus, 'E ye babawalan uling e ya makapagsalitang laban kanaku ninumang darapat milagru king lagyu ku. 40Uling ing ninumang e laban kekatamu para kekatamu ya. 41 Tandanan yu ini; ing ninumang munie kekayung metung a basung danum uling alagad na kayung Cristo, siguradu yang tanggap ablas.
42'Nung ing ninuman panibatan ne ing pamikasala na ning metung karing malating deni a maniwala kanaku, mayap pa ing itali ya ing maragul a gilingan a batu king batal na at iyugse ya king dagat. 43 Nung ing gamat mu ya ing panibatan na ning pamikasala mu, pututan me! Mayap pa ing metung ka gamat lungub banuas kesa king adua ka gamat a miyugse king impierno, king api a e matatda. At nung ing bitis mu ya ing panibatan na ning pamikasala mu, pututan me! Mayap pa ing metung ka bitis lungub banua kesa king adua ka bitis miyugse king impierno. 47 At nung ing mata mu ya ing panibatan na ning pamikasala mu, dukitan me! Mayap pa ing metung ka matang lungub king Kayarian ning Dios, kesa king adua ka matang miyugse king impierno. 48 Karin 'e la mamamate ding karelang ulad, at e matatda ing api.'

III. Turu
Ing kanung maragul a problema ning kekatamung bansa yapin ing kakaluluan. Dakal la reng alang obra. Dakal la reng e na mamangan atlung besis patingapun. Dakal la reng e na makapag-aral pauli na ning sakit ning bie. Pero ating taung menibat king aliwang bansa at pegaralan da nung nanu ing sangkan ot bakit magkasakit ya ing kekatamung bansa. Ikit da rening taung areni na a na katamu karakal “natural resources”, asan danum, prutas, gule, gintu o mineral at miyayaliwa pa. Nya asabi da keng resulta ning pamagaral da na dyang makatapulu me pa ipaspas ing Pilipinas e ya kalulu. Makwalta yang bansa iti. At ing makasdan a panauling resulta king pamagaral da, yapin ing aliwa ing kakaluluan ing problema ning bansa nune ing kasakiman da reng mapilan a makwalta na at magpakwalta pa.

Ing ebanghelyu tamu ngeni, tungkul ya king mayap at marok a gagawan da reng aliwang tau na ating maragul a epektu e mu king sumangid bie nune king keka tamung komunidad. Nanu mang gagawan na ning metung a tau, mayap ya man o marok ating yang siguradung maragul a epektu e mu king sarili na, nune king kayang sariling komunidad. Patsa ginawa yang mayap mamunga iting lugud at pamisanmetung. Nung ginawa ne mang marok, makasiguradu tamu na ating e masanting a bunga iti king kekatamung komunidad.

King ebanghelyu ikit tamu na I Juan susumbung ya kang Jesus, na atin lang binawal a taung magpalwal a demonyu king lagyu ng Jesus at ining taung ayni e da ne man kayabe. Oneng nanung pekibat ng Jesus kareng alagad “E ye babawalan, uling ninu mang darapat milagru king lagyu ku, e ya makapagsalitang laban kanaku.” Keni payabut na ning Ginu na ing kayapan manibat kaya, uling ing lagyu na para king mayap ya. Ikit tamu na ing Ginu basta king kayapan at lugud para king tau, e ya dapat pagbawalan. Keni ikit tang masala na ing pamangawang mayap ating epektung maragul king kekatamung komunidad.
Sinabi na naman Jesus na “ninuman maging panibatan na ning pamikasala ning metung karing malating deni a maniwala kanaku, mayap pa ing itali ya ing gilingan a batu king batal na at iyugse ya king dayatmalat. Dening malating amanwan ng Jesus yapin ding taung pakakalulu, deng taung alang panaligan nune mu ing Dios. Kadalasan dening malating areni, ila ring magkostas king pamangawa dang e mayap deng marok a taung areni.Nya keni akakit tamu ing matsurang epektu na ning pamangawang marok king kekatamung komunidad.

At nanu ing pagawa ng Jesus ban king keka tamung kominidad sumibul ing pamikakalugud. Nung ing kekatamung gamat, bitis, o nanu mang parti ning katawan tamu ya ing panibatan ning pamayinggulut king Dios, pututan taya iti at nung ding mata mu naman, dukitan tala reti. E na buring sabyan ning Ginu na gumamit tamung pataram o patulu tang daya para panasakitan ing sarili tamu. E ta ya kukwanan literal, kwanan ta ya king malalam a kabaldugan, alimbawa ing gamat mu mangupit ya o manako ya king kaban ning balen o pera na ning gubyernu, pututan muna iti, uling patsa e mu pinutut, siguradu ating epektu iti e mu king kekatamung komunidad, nune pati na king sumangid a bie. Payabut na ning Ginu na kaylangan ing lakwan ta na ing matsurang panugali o gawi ban salese ya ing kekatamung bansa at makasiguradu tamung lungub king kayarian ning Dios king banwa. Amen.

IV. Pamigunam

I Santiago dirinan nong babala ring atinan king pibandyan at gelingan, a king aldo ning pamanukum iting karelang kayatinan yang maging saksi laban karela nung e la matampang ginamit para karing aliwa. Sinabi na karela na tumangis la at kiyakan ing kalunus-lunus a malapit nang dugpa karela. Mangawalang kwenta ngan ing karelang pibandyan, mangarunut ngan iti. Mangalawang la reng karelang gintu at pilak, at ing kalawang yang munye patutu laban karela.

Nya ngening kaorasan, paganaka na keka tamung Jesus nung nanu ya talaga ing kabaldugan na ning kayatinan keti king yatu. Ing kayatinan keti king yatu yapin ing Ginung Jesus, pamanuki king kayang kaburyan at ikit tamu king ebanghelyu king metung a taung e neman kayabe kareng labing adwang disipulus, pero gagawa yang kayapan king lagyu ning Ginung Jesus.

Kadalasan kalupa tala naman ding apostoles ning Ginung Jesus. Potang atin tang akakit a taung gagawang mayap at e ta neman kayabe king kekatamung organisasyun mimwa o kaya marilya tamu. Imbis na dinan ta lang mayap a oras, neng kayi sisiran tala pa. Nya anyaran na kekatamung Jesus ngeni na baywan tamu ing panugali tamu. Sana e na katamu panibatan ning pamikarok da reng aliwang tau. Nune maging instrumentu na kata sana ning Ginu king mayap,ban ing keka tamung komunidad maging mayap ya at potang marap ta king Ginu king sumangid bie makasiguradu tamung ala neng kutang keka tamu, nune lawen na katamu mung maratna, kaulan at pulisan ing luwa tamu. Amen.

V. Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ibpa, dakal pung dakal a salamat king oras a iti. Mitipun kaming mitmung lugud at saya. Pabustan yu pu na lalung lumalam ing pamanuki mi keka,. Panwalan mi pu na parati kayung kayantabe mi lalu na neng atyu kami king kekaming komunidad. Balu mi pu na ane ka importanti keka ing komunidad a mipapagmalasakit at mikakalugud. Amen.

VII. Kutang

1. Surian tamu ing sarili. Nanu la mo reng pinutut o binili tamu king bie para tuki king Ginu?
2. Neng akakit daka reng aliwang tau, manakit la kayang grasya o disgrasya keka?

Ikadwang pulu't limang Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Paralan king Karangalan

I. Pamuklat a Panalangin

Ibpa, ing kapuryan at kapasalamatan keka. Masaya kami pu uling paganaka mu na naman nung makananu ing maging marangal. Pepakit ng masala kekami ning kekang anak, i Jesus nung makananu ing maging marangal, ing kalingwan ing sarili at pagsilbyan la reng pakalulu. Amen.

II. Pamamasa
Mk.9:30-37

30Meko la king lugal a ita at linabas la Galilea. E na buring ipabalung Jesus nung nu ya karin 31 uling kasalukuyan na lang tuturu ding alagad na . Ngana karela, 'Manabu ya ing Anak ning Tau karing gamat da ring makamate keya; makanyan man kaybat da ring atlung aldo subli yang mie.'
32 E ra aintindian ing kabaldugan na ning sinabi nang Jesus, oneng tatakut lang mangutang kang Jesus.
33 Dinatang la Capernaum at inyang atyu ne bale, kitang nang Jesus karela, ' Nanung piarguan yu kabang dalan?'
34 Oneng e la bubulad uling kabang dalan piarguan da nung ninu ing marangal dili. 35 Linukluk ya kanita i Jesus, inaus na la ding labing adua at ngana karela, ' Nung buri na ning ninuman ing mumuna yang dili, paitauli ya at maging talasuyu de ring sabla.' 36 Tinaid ne ing metung a malating anak at dela ne king arap da. Kaybat kinaul ne at sinabi na karela. 37'Ing ninumang tanggap king metung karing malating anak a deti king lagyu ku, aku ing tatanggapan na;at ing ninumang tatanggap kanaku, aliwa mu aku ing tatanggapan na nune pati na itang mitubud kanaku.'

III. Turu
Nung lawen ta ya ing buri ng sabyan ning marangal king English, ing buri ng sabyan “honorable”. Dakal ing asabi tamung katangian ning metung a marangal a tau. Ing taung marangal metung yang taung kapita-pitagan, ating mayap a pilubluban, mayap e mu king amanu nune king dapat. At maralas, kakabit ta ya ing amanung “honorable” kareng lagyu da reng bisita tamung pandangal. Alimbawa reng kekatamung manungkulan king gubyernu, antimo reng gobernador, mayor o kaya kapitan king metung a baryu. Potang pakilala tala o kaya sulatan tala agad tayang ilage o isulat ing amanung kagalanggalang o honorable king karelang lagyu. Neng kayi naman potang akalingwan tayang ilage ing amanung iti king karelang lagyu, midyu mimwa la pa. Metung ne kareng akagawian ta iti, ing anaka tamu kapartikular o ka sensitibu king titulu da reng lagyu tamu. Neng kayi pa. malwat neng e manungkulan, buri na ausan de pa ketang dati ng posisyun at neng kayi naman buri da ituglung me ing ex king lagyu da, alimbawa, honorable ex mayor.

Ing metung pang apapansinan tamu pang didinan dang amanung honorable, ila pin ding estudyanting manikwang karangalan king karelang pamagaral. Neng aldo na ning pamagyari o graduation day, ausan do reni 1st honorable, 2nd honorable, 3rd honorable mention. Bibye do rening award a reni uling pepakit da ing karelang kayapan at pamagpursigi king karelang pamagaral.

Ing ebanghelyu tamu ngeni tungkul ya king ninu ing marangal. Piarguan da iti deng alagad ning Ginu. Piarguan da reng alagad iti, uli ning mikaka-kumpitisyun o kaya inggitan na la nung ninu karela ing mayap o honorable. Oneng inaus no ning Ginu


at sinabi na karela. “Ninuman itang bisang munang dili, paytawli ya, at maging talasuyu de ring sabla.” At kaybat tinayid ne ing metung a malating anak at dela ne king arapan da. Kaybat kinaul ne at sinabi na karela. “Ninu mang tanggap king metung a malating anak king lagyu ku, aku ing tatanggapan na; at ing ninu mang tatanggap kanaku, aliwa mu aku ing tatanggapan na nune pati na itang mitubud kanaku.”

Pepakit nang masala kekatamu ning Ginu, nung ninu ing marangal. Papakit na kekatamu nung ninu ing karapat-dapat maging disipulu. Nung bisa ta talagang maging marangal o disipulu na, e ta ya iuuna ing kekatamung sariling kapakanan nune ing kapakanan da reng aliwang tau. Suywan la reng alang akarapat king bie, ding pakakalulu. At ginamit ne ning Ginu antimong alimbawa ing metung a anak, a sisimbulu king alang akarapat king bie, ing anak a e ne apagtanggul ing kayang sarili. At nung tanggapan at suywan tala rening pakakalulung areni, anti tane mong tinggap I Jesus at patsa tinggap taya I Jesus anti ta nemong tinggap ing tinubud kaya, yapin ing Dios Ibpa. Amen.

IV. Pamigunam
Ngening kaorasan, pasibayu suryan tala reng sarili tamu nung tututu ta pa king pamanyuyu king Ginu. E kaya ing sarili tana yang malilyari bure at aliwa na ing kaburyan na ning Ginu? Pota galang ing tatas tana ing sarili tamo, antimo king ananaka tamu ka sensitibu kareng titulu da reng lagyu tamo? E kaya king kekatamung pamiyabe-abe atiu ing inggitan king bawat metong? O kaya, pota mimisip tanang neng atin tang agagawang mayap, ing lawe ta keng sarili tamu na mas marangal ta kesa karetang ditak mu agagawa? Masanting a pagkakataun na mataimtim tamung migunam, pota kalupa da na katamu reng alagad ng Jesus na miyayargu na nung ninu ing mayap at marangal. Kaluguran kung kapatad, parati taya sanang pakyapusan ing keka tamung maestro, I Jesus. Pepakit na nung makananu ing maging marangal. Kelingwan na ing sarili ng pagka Diyos, pebustan ng meging kalupa taya ban na katamung ayabut. Kelingwan ne ing titulu na Anak ning Dios a mayupaya, bagkus pelagwan da nya mung anak ning metung a karpinteru. E na biryanang mayaus yang Honorable. Nya nung pakyapusan taya ing kayang bie, kanita taya pa mu tinggap king bie tamu at makanyan tanya namang tatanggapan ing mitubud kaya. Maging marangal tamu mu, nung kalingwan ta ing sarili tamu, at ing isipan tamu, ing luguran at pagsilbyan deng kayabe ta king bie.Amen.
Maralas mu rin pu Ginu, na potang makaranas na kaming maragul a kapagsubukan, tatabili na kami keka. Kulang pu ing kekaming kapibabatan kareng kekaming krus. Mas pipilinan mina ing marok kesa king mayap at ing kaburyan mi na ya ing gagawan mi at aliwa na ing kekang kaburyan.Para kareni Ginu, pakalulu pu.
V.Pamanahimik

VI Tauling Panalangin
Ibpa, ikayu ing mayupayang tutu, at kekayu manibatan ing egana-ganang upaya. Antabayanan na kami pu na sana ning kekayung Banal a Espiritu ing e mi pu akalingwan ing tutu ng kabaldugan ning marangal. E mi pu sana kakalingwan ing alimbawang tiru na ning kekong anak kekami. Ing marangal yapin ing mas isipan la reng aliwa kesa king sarili at pagsilbyan la reni angga king tauling pangisnawa ning bie. Amen.

VII. Kutang

1. Menakit na kang taung mipagdibate tungkul king Amanu ning Ginu? Nanu mo ing asabi mu karela? Makasaup keka ini king kekang bie kasalpantayanan?

Ikadwang pulu't apat a Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Pisiag nang Pedro tungkul kang Jesus

I. Pamuklat a Panalangin

Ibpa, pupurian da ko pu king pamanubud yu king kekayung anak, I Jesus. Pepakit na kekami at pepabalu nung makananu ing maging tune disipulu. Aminan mi pu na e kami karapat-dapat king panagkat nang maging disipulu na kami. Makanyan man pu, ala yang sawang lulugud at agkatan na kami king grasyang iti. Pauli na niti, dakal pung salamat. Amen.
II. Pamamasa
Mk. 8:27-35

27 Linakad ya i Jesus at ding alagad na papunta karing balen na ning Cesarea Felipe. Kabang lalakad la king dalan, nganang kinutang karing alagad na, ' King palage da reng tau ninu kanu aku?'
28 Ngarang mekibat, 'Sasabian da ring aliwa king ika kanu i Juan a Maminyag. Sasabian da naman ding aliwa king ika kanu i Elias, at sasabian da naman ding aliwa pa king metung ka kanu karing propeta.'
29' Ot ikayu naman, keng palage yu, ninu aku?' nganang kinutang karela.
'Ika ing Cristo,' nganang Pedro.
30 Kaybat na nita, penabilin na karela king e ra paniabian iti kaninu man.
31 Pegumpisan na lang tirung Jesus ding alagad na. Ngana, 'Sukat yang dumalan dakal a kasakitan ing Anak ning Tau. Tanggian de ring makatua na ning balen, ding pamuntuk da ring pari, at ding talaturu ning Kautusan. Papate re, oneng king katlung aldo subli yang mie.' 32 Malino nang sinabi karela iti. Kanita kewani neng Pedro i Jesus karing alagad at tinutul ya king sinabi na. 33 Oneng inarapan na lang Jesus ding alagad na at sebianan ne i Pedro. Ngana, 'Dumayu ka kanaku, Satanas, ing isipan mu e king Dios nune king tau!'
37Pepalapitan na lang Jesus ding dakal a tau at ding alagad na. Ngana karela,' Nung bisa yang tuki kanaku ing ninuman, payalian na ing sarili na, pusanan ne ing krus na, at tuki ya kanaku. 37 Uling ing ninumang bisang sagip king bie na, abating ne iti. At ing ninumang kabatingan king bie na king uli ku at king uli na ning Mayap a Balita, akit ne iti. 36Atin ya waring apala ing tau abandi ne ing mabilug a yatu oneng mawala ne man ing bie na? 37Ala yang malyaring ibayad ing tau ban magbalik ing bie na.

III. Turu
Keng metung a marimlang bansa, atin metung a anak a lalaking maranun me ulila kareng kayang pengari. King idad apulung banwa meging palabuy labuy ya at binyayan ne ing sarili na king sarili ng kapagalan. Misan a aldo meka lub yang talapagobra keng metung a patahiyan imalan. Uling buri ng masensu ya king bie na, maralas magobra neng aldo, magobra ya pang bengi. At andat magsweldu ya marakal ing sasalikut na kesa keng kayang gagastusan. Neng kayi pa e ne pin bisang gumastus kareng kayang sweldu, uling buri ng makatipun yang dakal a pera. Bengi-bengi bayu matudtud, bilangan nong tunggal-tunggal ding kayang atipun a pera. Agad ng sabyan “ditak la pa, kaylangan ku pang magsipag ban dakal la reng pera ku.” Oneng misan a bengi kabang magobra ya,ating miglub king kayang bale at penako no reng perang malwat na ng titipunan. Kauli na, agad ng apansinan na sira ne ing kandadu ning kayang bale at agad linub king kayang isip ding kayang tipun a pera. Mengalambut ya nyang ikit ne ing kayang kabinet na ala no reng pera ng tipun. King lungkut at kiyak na, mipatudtud ya king kayang luklukan. Kabang matudtud ya, e na apansinan ing mumuran ng yelu at akalingwan neng sera ing pasbul ning kayang bale. Mipagising nya mu nyang atin yang damdaman a anak a kikyak na palapit kaya. Kinaul ya ing anak king lalaki, pablasang manamdaman yang sobra dimla pauli ning uran a yelu king luwal. Keta mu ring oras ayta menaliwa ya panamdaman ing lalaki, me saya ya, uling ngeni na pa a experience ing makanitang bage. Ngeni ya pa mekaul at mekaramdam lugud king buu ng bie.
Ing ebanghelyu tungkul ya king nung makananu ing maging disipulu ning Ginu. Masala ng sinabi ning Ginung Jesus nung makananu ing dapat gawan ban maging tayang maestro at itamu maging disipulu naka tamu. Ing mumuna tang gawan ban tang maging karapat-dapat maging disipulu ng Jesus yapin ing kilalanan tayang masalese nung ninu ya. Nya king ebanghelyu kitnan no reng kayang alagad nung ninu ya keng palage da reng tau. Mekibat noman ding alagad at sinabi da “ika kanu I Juan a maminyag, ika kanu I Elias at sasabyan da na naman na ika metung ka karing propeta.Oneng kitnan nong pasibayung Jesus ding alagad at ngana “ O ikayu naman, king palage yu ninu aku? Mekibat ya I Pedro ngana “ika ing Kristo”. Papakit ng masala ning ebanghelyu na kaylangan taya talagang akilalang lubus I Jesus ban tang maging tune ng disipulu. Atin ping kasabyan na mas aluluguran me kanu ing tau nung maslubus mu neng akikilala.

Kadwang bage ban maging tune disipulu, yapin ing e ta sana maging instrumentu ning dewakan o ng Satanas. Kalupa ng Pedro, meka good point ne sana nyang mekibat yang ing Ginung Jesus ya ing Kristu. Oneng nyang sabyan ng Jesus na ing anak ning tau dumalan yang kasakitan, isakwil de ring makatwa ning balen, ding pamuntuk da reng Saserdote at ding eskriba. Menaliwa ne ing sasabyan na at pegamit ne keng Dyablo. Buri na ng sabatan, ing planung kaligtasan ning Ginu king tau.

At ing katlung bage ban maging tune disipulu yapin ing lumapit at tuki ta kaya. Keng pamanuki ta kaya, sinabi na, na dapat kanu payalyan tamu ing sarili tamu, pusanan taya ing keka tamung krus. Ana wari nung makasadya tamu talagang maging tune disipulu, kaylangan aliwa ing sarili tamu ing isipan tamu, nune ding taung makapadurut keka tamu, biye tamu ing oras, lugud at pati na ing bie tamu para karela. At e ta kakalingwan na king pamanyuyu tamu bilang disipulu, sangkap ya ing kasakitan na kaylangan talang pibatan deti, na e ta dapat mimina lub o susuku man, uling metung yang tanda o prueba iti na tune taping disipulu. At katatawlian bilang disipulu, aliwa sana ing kaburyan tamu ing masunud, nune ing kayang kaburyan bilang maestru ning bie tamu. Amen.

IV. Pamigunam
Ginu, maralas pu kawangis na kami nitang lalaki king kwentu, na magnasa parati keng makayatung bage na mawawala o mababating. Makasarili kami at kakalingwan mila ring makapadurut a tau king bie mi. Akakalingwan mi pu ing tune kabaldugan ning bie. Na ing bie maging makabaldugan yamu o maging makule yamu kapamilatan na ning pamagdake o pamamie king bie a binye mu keka mi. Para kareni Ginu, pakalulu pu.

Maralas, pagnasan mi pu ing tuki keka o maging disipulu mu. Sasabyan mi parati, kilala da naka, pero ing buri mu pala ing mas kilalanan da ka pa. Nya pala neng kayi maging kalupa miya i Pedro, na maka good point, oneng madalas pagamit king kalaban na yapin ing Dyablu. Neng kayi, ika mi pa ing maging sumbagal ban ing kaburyan mung miligtas ya ing tau e marapat. Para kareni Ginu, pakalulu pu.

Maralas mu rin pu Ginu, na potang makaranas na kaming maragul a kapagsubukan, tatabili na kami keka. Kulang pu ing kekaming kapibabatan kareng kekaming krus. Mas pipilinan mina ing marok kesa king mayap at ing kaburyan mi na ya ing gagawan mi at aliwa na ing kekang kaburyan. Para kareni Ginu, pakalulu pu.

V.Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ginu, ikit mi pu nung makananu la reng paralan para maging tune kaming disipilu mu. Parati na ke pu sanang sopan ning Banal yung Espiritu ban agampanan mi ing panagkat mung maging tune disipulu. Pakaluluan yu ke kareng kekaming keynan. Amen.

VII. Kutang

1. Pisabyan taya. “Malungkut ing magdili-dili pero mas malungkut ing makasarili.”

Ikadwang pulu't atlung Dominggu king Ordinaryung Panaun

Pepakayap neng Jesus ing Lalaking Maklak at Pipi

I. Pamuklat a Panalangin

Ibpa ming mayupayang tutu, dakal pung salamat king kekayung anak, I Jesus at pepayabut na naman pu ing tutu yung planu para keka mi. Buri yu pu pala na e kami magkasakit, buri yu pu palang akayabe yu kami king ligaya at tula. Manibat pu pala kanita e yu na kami buring magkasakit at misakitan king bie. Pauli na nini Ginu, dakal pung dakal a salamat. Amen.


II. Pamamasa

Mk. 7:31-37

31Pamagbalik nang Jesus ibat Tiro, linabas ya Sidon at tinaglaus ya king Dagat-dagatan ning Galilea. Dinalan ya king sakup ning Decapolis. 32 Dela re kang Jesus ing metung a lalaking maklak at pipi o at inawad da ing tumpak ne sa ing gamat na kaniting lalaki. 33 Kelilua neng Jesus ing lalaki karing dakal a tau. Binili na la ding taliri na karing balugbug na ning pipi; linura ya at saka ne tigkilan a dila. 34 Kaybat tinalanga ya banua i Jesus; mengisnawa yang malalam at sinabi na king tau, 'Ephpatha', ngana wari, ' Mibuklat kayu!'.
35 Kanita mu rin mekaramdam ya ing tau; milako ing pangapipi na at mekapagsalita yang malino. 36 Inutus nang Jesus karing tau king e ra paniabian iti kaninu man. Nung kapilan na la binawal kanita ra lalung e mu nanu at ngarang sinabi,' Makapagmulala ing sablang daraptan na!Makaramdam na la ding maklak at makapaniabi na la ding pipi!'

III. Turu

King kamumulan, lelangan na ngan ning Dios na mayap ampong ganap ing sablang bage. Lelangan na ngan king mitmung lugud at kaayusan. Kaybat nong lelangan deng ayup ampong animalis, sinabi na ning Dios “mayap”, pero nyang kaybat neng lelangan ing tau ing sinabi na “tune mayap”.

Ing ebanghelyu ngeni , tungkul ya king dela dang lalaking maklak at pipi kang Jesus. Inawad da king Ginu na itumpak no reng kayang gamat keng lalaking maklak at pipi. Kelilwa ne ning Ginu ing lalaki kareng dakal a tau. Binili no ring taliri ning Ginu karing balugbug na, linura ya, at saka ne tigkilan a dila. Kaybat tinalanga ya banwa ing Ginu, mengisnawa yang malalam at sinabi na king lalaki, “Ephphata”, ngana wari, “Mibuklat ka!

Adwa lang puntus reng buri ng ipayabut ning Ginu keka tamu ngeni. Ing mumuna yapin ing tune ng planu o disenyu ning Dios king tau. Balu tamu na manibat pa king kamumulan na e na buri ning Dios na ing tau misakitan ya. Pauli na nini binye na ngan ning Dios king tau ing egana-gana ng pamangailangan. Ala kasi king planu na ning Dios na ing tau misakitan ya o mikadiprensya ya king sarili na . E ne lelangan ing tau para magdusa at manamdaman, nune lelangan ne para mika bie yang ganap na kayabe ne ning Dios. Oneng ing planung ayni ning Dios mesira ya, pauli na ning pamamili na ning tau king marok. Nya manibat kanita, mibait ne ing
kasakitan at kamatayan keti king yatu. At ngeni papakit na kekatamu ning mayap a

balita, na buri nang ibalik Jesus ing tune planu o disenyu ning Dios king tau. Na e na kaburyan ning Dios na ing tau manamdaman ya at misakitan

Kadwang puntu, pepakit na keka tamu ning Dios, ing e mu ding dakal o grupu ning tau ing kayang lilingapan nune metung at metung kekatamu balu na katamu at ing pamangailangan tamu. Antimo ing dela dang lalaking maklak at pipi na kewani ng Jesus kareng dakal a tau. Kewani ne kareng dakal a tau ban dinan neng mayap a oras, ban dinan neng panaun ning Ginu. Itamu mu naman didinan na ka tamung mayap a oras o panaun ning Ginu. Oneng maralas magmaklakmaklakan tamu at magpipipihan. Sasara tala reng balugbug tamu potang king mayap at katutwan. Pota namang tsismis o matsurang amanu, deng balugbug tamu makabuklat no man. Pota namang sabyan tamu dapat ing mayap o kaya mali na ing gagawan na ning kaluguran tamu, e ta ya man sabyanan o ala ta mang pakyalam kaya. Nya ing Ginu ana keka tamu, “Ephphatha!” ngana wari “Mibuklat ka!” Ibuklat tala reng balugbug tamu king mayap at gamitan tala reng dila tamu king pamamie pag-asa at lugud kareng kapara tang tau at ban kanita ing tune ng planu ning Dios yang miral keti king yatu. Amen.

IV. Pamigunam

Ing Ginung Jesus king kaorasan, anyaran na kekatamu na sana ibuklat ta la reng balugbug tamu at dila kareng mayap a amanu. Buri ng gamitan ta la reng balugbug tamu at dila bilang instrumentu na ning mayap at katutwan. Buri na gamitan ta la reti king pamangalat king mayap a balita. Na ing mayap a balitang manibat pa king kamumulan na e na planu ning Dios ing magkasakit at misakitan ya ing tau. Na ing buri na maging ganap at masaya ya ing bie tamu na kayabe taya ing Dios. Buri ng sabyan tamu kareng kapara tang tau na nya magkasakit tamu pauli ning pipilinan ta ing marok kesa king mayap antimo ing gewa da reng pipumpunan tamu. Buri ng ibuklat ta la reng dila tamu ban sabyan kareng tau nya magkasakit at misasakitan tamu pauli ning makasarili tamung ambisyun. Na e ta na maging masaya uling ing sarili ta namu ing isipan tamu, at aliwa ing kapakanan da reng kalupa tang tau.

Buri na ning Ginu na sumaup tamu kaya para ibalik ing talagang planu na. Buri ng takman tamu ing ligayang atyu kaya. Buri ng ibalik keka tamu ing wangis na. Alang kapintasan at alang diprensya pamikakatawan. Amen.
V.Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ginu ming Jesus, dakal pung salamat king kekayung mayap a balita, na buri mu pung ibuklat mila ding dila mi at balugbug king sablang mayap a bage. Sopan mu ke kepu Ginu, kapamilatan na ning kekang Banal a Espiritu. Amen.

VII. Kutang

1. Nanu la mo reng paralan ban ibuklat ta la ding dila at balugbug king mayap at katutwan?

Kadwang pulu't adwang Dominggu king Ordinaryung Panaun

Ing Turu da ring Makatua

I. Pamuklat a Panalangin

Ibpa, dakal pung salamat king keka yung anak, I Jesus king kayang pamipalino king tune lugud, pamanyamba at pamanyuyu. Manibatan pu pala dapat king pusu at e king ngusu ing e gana-ganang gagawan mi king bie. Amen.

II. Pamamasa

Mk. 7:1-8,14-15, 21-23

1 Lepitan de i Jesus ding Pariseo at ding mapilan a talaturu ning Kautusan a menibatan Jerusalem. 2Ikit da king ding mapilan karing alagad na mamangan lang e menos gamat. Ing buri nang sabian niti e la menos gamat antimo ing pamanos a turu da ring Pariseo.
.(3 Uling tutukian da ring Pariseo at antimu rin ding sablang Judio ing turu a tinggap da karing karelang makatua: e la mangan anggang e la menos gamat anggang siku. 4At e ra naman apangan ing nanumang mesali king palengki nung e ra pa mu inos iti. At dakal la pang aliwang tuntunan a tinggap da, alimbawa, ing makatud a pamanos karing tasa, kuran, kalderang tangsu, at pagkeran.)
5 Uli na niti, kitang da kang Jesus ding Pariseo at ding talaturu ning Kautusan, 'Baket sasalangsangan da ring alagad mu ing turu da ring kekatamung makatua- mamangan lang e menos gamat?'
6 Nganang mekibat Jesus karela, ' Tinud ing ula nang Isaias tungkul kekayu!Hipokrita kayu antimo ing sinulat na:
' Ding taung deti, ngana ning Dios, parangalan da ku karing labi ra, oneng marayu la kaku ding pusu ra.
7 Alang kabaldugan kaku ing pamanyamba ra, uling ding kautusan a gewang tau tuturu da lang antimong kakung kautusan!'
8 At sinabi nang Jesus, ' Leleleyu ing kautusan na ning Dios at tutuparan yu ing kautusan da ring tau.'
14 Inaus na lang pasibayung Jesus ding dakal a tau at ngana karela, ' Ikayu ngan, makiramdam kayu kanaku at pansingan yu: 15 Aliwa ing lulub king asbuk ning tau ing makarinat keya nune itang lulual king asbuk na.
21Uling ketang manibatan king pusu na karin magumpisa ing e mayap a kaisipan at ya ing mitutulak keya ban dapat karing bage e mayap: ing pamanako, ing pamakamate, 22 ing pamakipangalugud,ing kasakiman, at ing pamaniapat king miyayaliwang bage e matulid; ing pamamirait, ing manawang, ing diria, ing pamanyirang puri, ing ketasan, at ing kamangmangan. 23 Ing sablang e mayap a iti manibatan king pusu ning tau at ya ing makarinat keya.'

III. Turu

Kekatamung Pilipino likas na ing mapangutang. Atlu la kanung klasing taung mapangutang. Ing mumuna yapin ing akakit na na nung nanu ing gagawan mu kutang na pa. Alimbawa, maglinis kang saken, kutang na pa “maglinis ka palang saken ne pare?” Ing kadwa naman, yapin ing kutang na ating abe pamangutsa. Alimbawa, peurud ka, oneng e masalese pangaurud. Atin mangutang kanita keka, “pare, ninu ing menurud keka?” Pakibatan mu neman mo kanita, “bakit pare?” Ing pakibat na kanita, “ala pre, dimanda te sana.”Ing katlu naman, yapin ing e naman mo importanti ing kutang, neng kayi manistorbu yamu. Alimbawa, alas dosi na na ning bengi, maus ya pa ing mapangutang king teleponu. E me man maybug pakibatan uling paynawa na ka king oras ayta, oneng ala yang patugut mag ring ing teleponu, nya pakibatan mu nya mu. Sabyan at kutnan na ka kanita, “good evening pu, meistorbu ko pu yata? pasensya na kopu, nanu pu ing gagawan yu kanyan? Pakibatan mu nya mu kanita,”oyni mamipi ku ne, eku man paynawa ne.”
Ing ebanghelyu, alus kalupa ne ing tema na nyang milabasan a dumingu, Ing Ginung Jesus ya ing mabie amanu ibat banua. Ding mapangutang a Pariseo ampon eskriba, kutang da king Ginung Jesus, nung bakit sasalangsangan da ring alagad Na ing turu da ring pipumpunan da ring Judio, ing mamangan lang e menos gamat. Pekibatan na la ning Ginu, kapamilatan na ning ulang amanu ng Propeta Isaias. “Ding taung deti, ngana ning Dios, parangalan da ku karing labi ra, dapot marayu la kaku ding pusu ra.” Sasabyan na wari ning Ginu, na angga mu keng ngusu at ala king pusu ing pamanyamba da reng Judio Mas didinan do pang maragul a pansin deng kautusan a gawang tau kesa kareng kautusan na ning Dios.

Kaybat inaus nong pasibayu ning Ginu deng dakal a tau at sinabi nang deretsahan karela na “aliwa ing lulub king asbuk na ning tau ing makarinat keya nune itang lulwal king asbuk na.”Payabut ning Ginu, nung makananu ya ka importanti king tau ing amanung lulwal king asbuk kesa kareng pamangan a lulub. Masala ng sinabing Jesus, na pakibatan ta la ngan ding balang amanung sasabian tamung alang silbi at deng mismung amanung binigkas tamu ilang magamit king pamanukum keka tamu (Mt. 12: 37). Maralas kasi king karanasan ning bie, deng amanung lulwal kareng asbuk tamu ilang maging sangkan ot bakit masisira ing relasyun na ning metung at metung. Alimbawa ka reti, tsismis, pamanalipusta, pamangutya, pamanirang puri, pamaglaram at pamangawang kwentung alang katutwan. Pauli da rening marok a amanung lulwal kareng asbuk tamu, kanita mawawala o mababating ing pangametung tamu king Banal a Espiritu king kapamilatan na ning kapayapan a bubuklud keka tamu (Efeso 4:3).

Nanu ing sangkan ot bakit didinan nong maragul a pansin deng amanung lulwal king asbuk tamu ning Dios? Ing pakibat, uling ding amanu atin lang pwersa o upaya. Deng amanu pwedi la kasing maging bendisyun at pwedi la namang sumpa. Tandanan tamu na lelangan na ngan ning Dios ing sabla kapamilatan na ning kayang amanu.At ing kasalanan mibait ya naman pauli ning amanung linwal king asbuk ning Diyablu.“Ing kamatayan ampong bie atsu la king upaya na ning amanu” (Kasebian 18:21). Nya neng managkas o magsalita tamung e masanting, magdala lang kamtayan o sumpa. Nung deng amanu mayap no man mamie lang bie. Amen.

IV. Pamigunam

Ibpa, maralas pu didinan milang mas maragul a ulaga deng utus da reng aliwang tau kesa kareng kekang kautusan. Mas pakiramdaman mi la reng amanu da, kesa kareng kekang amanu. Mumuna mi la pang anyaranan payu kesa keka yu. Mas panusignan mi pa pu ing kaburyan mi kesa kareng kekang kaburyan. Tutu ing sinabi yu na angga mu keng ngusu at ala king pusu ing pamaglugud mi keka at kareng kapara ming tau. Sisimba ke pu andat dumingu, mag rosaryu ke pu bengi-bengi, mag nobena ke pu kareng anggang santut santa, kalub mi king pisamban ana ke king ganaka, neng kayi babau na keng insensu ada sang sasabe

at puru no kalyu deng kekaming tud king kakasiklaud. Oneng ing tutu na pu nita madalas potang ala na kami king pisamban o king kekang arapan, nanu ngan pu ing lulwal karening asbuk mi, kasiran, pamanusga at alang kwentang amanu. Neng kayi ikami pa ing maging sangkan ot bakit ing relasyun ning bawat metung masisira. Dios ko, sopan yu ke pu karening keynan a reni. Sopan yu kepung mamye amanung mamye bendisyun, sopan yu ke pung mamye bie at aliwa ing amanung magdalang sumpa o kamatayan. Amen.

V.Pamanahimik

VI Tauling Panalangin

Ibpa, ing kapuryan at kapasalamatan king egana-gana. Sopan yu ke pung lalung makiramdam kareng amanu na ning kekayung anak, I Jesus. Ban kanita pu mika grasya kaming makapamie bendisyun kareng tau. Amen.

VII. Kutang

1. Mekaranas na kang : a. Pamanalipusta, pauli ning kabilian mu king bie?
b. Penagkasan, pauli ning pamagkamali?
c. Pekarine, pauli ning penyabyanan daka kareng dakal a tau?
2. Pigunaman tamu nu la anti kapuwersa reng amanung manibatan kareng asbuk tamu.